پرواز ، درآبي آسمان كه آرزوي ديرينه انسان است، امروز، در بسياري از سرزمينها درميان بسياري از ملتها، به صورت يك تفريح و يك ورزش، جامه عمل پوشيده است وبه نام ورزش هاي هوايي توجه بسياري از جوانان را به خود جلب كرده است.
با اين وجود درايران ، هنوز بسيارند دختران و پسراني كه نمي دانند براي فراگرفتن پرواز و براي پروازكردن به كجا بايد بروند. پرواز را چگونه بياموزند، كي و كجا پربگشايند وزمين را از فراز آسمان نگاه كنند. نخستين وسيله يي كه انسان، قبل از هواپيما ـ در نخستين شكل خود ـ براي پرواز ساخت ، تقريباً شبيه كايت ها و پاراگلايدرهاي امروزي بود.
عاشقان پرواز، بالهاي دست ساخته خود را به بدن خود مي بستند و از بلندها (لبه پرتگاهها و كوههاي بلند ) به پرواز درمي آمدند و چه قرباني ها كه پرواز، اين ديرينه آرزوي انسانها ، نگرفت، تا باد، دربالهايش پيچيد و پرواز ميسر شد.
ريشه آرزوي پرواز درميان تمام ملتها، دراساطير و افسانه ملت هاست و درباورهاي آنها. منجيان انسانها، ا زچنگال جنگ و تاريكي و قحطي ، از آسمانها مي آيند و انسانها وقتي رها شدند ، به آسمانها مي روند. سرچشمه تمام نيكي ها درآسمان هاست. موجودات بالدار، كه نيمي انسان هستند و نيمي موجودات آسماني ، مي آيند وخدايان نيكي و روشنايي را ياري مي رسانند. دراساطير ايران ، فروهر ، ياري رسان نيكي ها نيز بالدار است.
اينها همه گوياي آرمانها و خواستهاي انسان براي پرواز است و تاريخ پراست از تجربه هاي انسان براي پرواز .
اما، آنچه درنخستين گام به عنوان انديشه علمي شروع شد، دركتابها و نوشته هاي « لئوناردو داوينچي » طبيب وهنرمند ايتاليايي در اوايل قرن هيجدهم بود.
از دهه اول قرن بيستم، پرواز به عنوان يك هدف و يك علم مطرح شد . برادران رايت درعمل پيشتازان پرواز بودند و جنگ اول جهاني ، پرواز با هواپيما را به عنوان يك فن و تكنيك هويت بخشيد.
نخستين هنرجنبي كه از پرواز متنزع شد ، پرواز و پرش با چتر بود. اين فن و ورزش فضايي نيز مانند خود پرواز با هواپيما، با جنگ هويت يافت و در جنگ دوم جهاني به منصه ظهور رسيد.
قديمي ترين خلبان و چترباز ايران كه خلبان جنگ دوم جهاني بود ، هنوز در سن نودوچندسالگي درقيد حيات است.
وقتي روسها از شمال به ايران هجوم آوردند، نيروي هوايي ايران ، فقط دوخلبان داشت كه هردو ايراني بودند. هردو با هواپيماهاي خود به پرواز درآمدند و درآسمان با هواپيماهاي روسي درگير شدند.يكي از آنها سروان وثيق بود كه با گلوله روسها هواپيمايش سرنگون شد و خود به شهادت رسيد و ديگري ابراهيم شوشتري بود كه وقتي هواپيمايش را زدند، با چتر پريد و سالم به زمين آمد، تا امروز تنها شاهد جنگ دوم جهاني از عرصه نبرد باشد و پيرترين چترباز ايران از زمان جنگ دوم جهاني .
چتربازي در دهه سي قرن حاضر خورشيدي ، درايران بنابه شرايط اجتماعي ، رشد كرد و در دهه چهل باشگاههاي ويژه چتربازي درايران تأسيس شد.
اواخر دهه پنجاه (مقارن پيروزي انقلاب اسلامي درايران) آموزشكده هاي چتربازي ، دختران و پسران بسياري را در پرش با چتر ، تربيت كردند.
از اوايل دهه پنجاه، ورزش تازه يي نيز در هنر پرواز ، كم كم وارد ايران شد كه نخست در ارتش ايران بود و سپس عموميت يافت. پرواز با كايت (كه دقيقاً به شكل بال هاي عقاب ساخته شده است) آرزوي ديرين انسان را در پرواز جامه عمل پوشاند.
كايت هاي رنگارنگ ، كم كم درآسمان ايران پديدار مي شد كه جنگ و شرايط اجتماعي ايران ، فضا را بست و گذاشت تا چند سال ديگر كه شرايط مناسب باشد.
در اواخر دهه شصت ، آسمان بر روي كايت بازان باز شد واندكي بعد ، پاراگلايدرها نيز به عنوان وسيله جديد پرواز ، بال دربال كايت ها پرگشودند.
موقعيت كوهستاني در بسياري از مناطق ايران و آب وهواي چهارفصل از جمله مزايايي است كه مي تواند ورزشهاي هوايي را دركشور توسعه دهد. منتها دراين زمينه تلاشهاي متمركز و اثربخشي صورت نگرفته است.
بهمن پاكدل نخستين سازنده كايت درايران بااشاره به مفرح بودن ورزشهاي هوايي بر لزوم توسعه اين ورزش در داخل تأكيد كرد و گفت: درصورت حمايت از ساخت كايت درداخل كشور مي توان اين وسيله را با قيمت هاي نازلي توليد كرد و جوانان بيشتري را به سوي اين ورزش سوق داد. ايجاد باشگاه آموزش ورزشهاي هوايي توسط بخش خصوصي نيز به توسعه اين ورزش كمك شاياني مي نمايد. وي در خصوص تفاوت پرواز كايت و پاراگلايدر گفت: پاراگلايدر همانند چتر است و مي توان طي ۱۵ روز آن را آموزش داد. براي همين بيشتر از كايت سواري مورداستقبال قرار مي گيرد. اما آموزش كايت تخصصي تر است و البته ايمني پرواز آن بيشتر.
وي گفت: دركنار مجموعه آسمان ري كه در شهرري هست ، مي توان در منطقه بومهن نيز استاديوم ورزشهاي هوايي تأسيس كرد و علاوه بر ايجاد يك محيط توريستي ، علاقه مندان به اين ورزش را درآنجا متمركز كرد.
پاكدل كه مسؤول ورزشهاي هوايي بومهن است گفت: اگر روي ورزشهاي هوايي كار كنيم مي توانيم در برنامه ها و مسابقات جهاني نيز حضور داشته باشيم و دراين حوزه افتخاراتي كسب كنيم.
وي گفت: علاوه بر گردنه امامزاده هاشم كه مشرف به دشت مشاع است و چندين نقطه ديگر دراطراف تهران، مناطق زيادي دركشور وجود دارد كه مي توان درآن اماكن ايستگاههاي ورزشهاي هوايي داير كرد. مسؤول ورزشهاي هوايي بومهن فصل پاييز را به دليل وزش مساعد باد، فصل مناسبي براي ورزشهاي هوايي دانست و گفت: با حمايت و پيگيري شهرداري و بخشداري بومهن درصدد هستيم زميني به مساحت ۷هكتار را از بنياد مستضعفان دريافت كنيم تا دراين منطقه بسيار مساعد ورزشهاي هوايي را توسعه دهيم.
پاكدل درپايان از مسؤولان هواپيمايي كشوري كه امكانات خوبي دراين حوزه دراختيار دارند و همچنين از مديران تربيت بدني خواست كه زمينه هاي توسعه و رشد ورزشهاي هوايي دركشور را فراهم آورند.
فرح خادم المله
