پدربزرگ مي گفت: به دنيا بخند تا به رويت بخندد و هميشه لبش خندان بود و ديگران را نيز به خنده وا مي داشت. او مي گفت: در آن زمانها زندگيها و افراد چنان بي ريا بودند و مجلسهاي شب نشيني، محفلهاي فاميلي، دوستانه و حتي عمومي به قدري خالصانه بود كه افراد با وجود نداشتن بسياري از امكانات زندگي امروز، راحت، آسوده خاطر و شاد مي زيستند. اما اين روزها با وجود اين همه امكانات، چون شادي دروني در انسانها وجود ندارد، آسايش رواني نيز گم شده و انسان امروز در پي اين گمشده خود را به هر دري مي زند تا از ورطه بحرانهاي روحي، رواني و اجتماعي گرفتار آمده خلاص شود.
شاد زيستن نوعي مهارت براي زندگي سالم است. به عبارتي انسان زماني مي تواند سالم زيست كند و از زندگي لذت ببرد كه خود نيز در سلامت باشد، اين سلامت هم بعد جسمي را شامل مي شود هم روحي، در حالي كه امروزه به بعد رواني توجه زيادي نمي شود.
روانشناسي مي گفت: «آنچنان بخنديد كه مخاطبتان احساس امنيت كند.» به اعتقاد او اثر خنده بر محيط و اطرافيان بسيار بالا است و بالطبع تعميم و نهادينه شدن چنين امري در سطح جامعه در حفظ سلامت، افزايش كارايي و موفقيت نيز نقش مثبتي خواهد داشت.
به اعتقاد بسياري از روانشناسان، جامعه شناسان و مسؤولان، جامعه امروز ايران شاد نيست در حالي كه بايد به اين بعد از نياز جامعه با توجه به مشكلات و فشارهاي زندگي بيش از پيش پرداخته شود و در اين زمينه مسؤولان و دست اندركاران وظيفه سنگيني دارند. بايد راههاي شاد زيستن به جامعه آموزش داده ونهادينه شود.
برنامه ريزي در زندگي، داشتن تنوع در آذين منزل و لباس پوشيدن، برنامه منظم براي تفريح و اوقات فراغت و ارتباط با ساير افراد جامعه، مسؤوليت پذيري همگاني، نشاط و شادي را به همراه دارند، اما اين خود نياز به يك برنامه منظم و منجسم در سطح كلان دارد. در شرايط كنوني افراد و مجموعه هاي غير دولتي و بعضاً دولتي به صورت پراكنده تلاشهايي در جهت قانونمندي اين امر مي كنند. اما برنامه ريزي در جهت ايجاد نشاط و شادي عمومي و فراگير در سطح جامعه خود نيازمند داشتن مديريتي منسجم است.
تفريح سالم، نشاط، شادابي روحي، فردي و اجتماعي بخش مهمي از مطالبات جامعه و بويژه نسل جوان است. سيد حسن رسولي استاندار خراسان مي گويد: فرزند ما اگر همه درها به رويش بسته شود به مقابله، عكس العمل و تعارض برمي خيزد و براي يادگيري رفتارهاي غيراخلاقي مستعد مي شود.
وي معتقد است: در پرداختن و تئوريزه كردن شادي بايد مديريتي براي پاسخ دهي به اين مطالبات وجود داشته باشد. وي، ورود به مقوله شادي را اجتناب ناپذير و ضروري دانست و گفت: اين نيازي اساسي است كه سير طبيعي خودش را طي مي كند و با كتمان كردن اين واقعيت نمي توان آن را از درون جامعه حذف كرد چرا كه هرجا فرصت يابد در قالب هيجانات گروهي و اجتماعي و بعضاً به شكل عصيان و بي قراريهاي اجتماعي بروز يافته و اداره كنندگان كشور را به چالش مي كشد و بايد به همان اندازه كه براي مديريت حزن و اندوه در عرصه هاي اجتماعي از مباني عقيدتي و ايدئولوژيك و امكانات مادي استفاده كرديم در مقوله شادي و نشاط جامعه نيز از اين بعد بهره ببريم.
نماينده سازمان ملي جوانان در خراسان گفت: بررسيهاي ما نشان مي دهد وضعيت رواني جوانان ما بسيار نامطلوب است و اين قشر در بعد نشاط و شادابي به مرزهاي بحران نزديك شده اند. «محمد حسين غياثي» با اشاره به نتايج نظرسنجي كه خردادماه امسال در ميان جوانان مشهدي انجام شد، گفت: ۵۲درصد از اين جوانان گفته اند كه احساس نشاطي را كه يك جوان بايد داشته باشد، ندارند.
همچنين اين تحقيق نشان مي دهد ۵۷ درصد عنوان كرده اند: «اغلب اوقات زود رنج و بداخلاق هستند و علت آن را نمي دانند» ۶۰درصد نيز معتقدند كه «خيلي زود عصباني مي شوند.»
اين آمار نشان مي دهد وضعيت رواني جوانان ما نامطلوب است و تحليل هاي پيشرفته آماري در نظرسنجي هاي جوانان نشان مي دهد بحث سلامت و بهداشت رواني تأثير مستقيم و فوق العاده اي در وضعيت و زندگي حال و آينده جوان دارد به گونه اي كه ۳۷درصد از همين جوانان اظهار كردند: «گاهي فكر خودكشي به سرشان زده و در صدد انجام آن بوده اند.»
براساس همين نظر سنجي ۱۳/۱درصد از جوانان استان خراسان اوقات فراغت خود را با گوش دادن به موسيقي مي گذرانند كه در مقايسه با ساير فعاليتها بيشترين زمينه را به خود اختصاص داده است.
يك استاد دانشگاه و جامعه شناس نيز گفت: جامعه براي رسيدن به رشد فردي و اجتماعي بايد نشاط و شادابي داشته باشد.
سيد جواد حسيني اظهار داشت: متأسفانه هيجانات شادمانه در زندگي جمعي نهادينه نشده و زماني كه عرصه عمومي به دست جوان مي افتد و مي خواهد اين شادي جمعي را نشان دهد به شكل نوعي اعتراض در عرصه جمعي نمايان مي شود.
شادي و نشاط جمعي هيچ منافاتي با مذهبي بودن شهر مشهد و مسلمان بودن مردم ايران ندارد چرا كه همه مردم مسلمانند و اعتقادات مذهبي دارند و با هرگونه ابتذال نيز مخالفند، اگر برنامه اي بد است براي همه بد است.
معاون سياسي امنيتي استانداري خراسان در زمينه ضرورت مديريت شادي در جامعه امروز ايران مي گويد: برگزاري اين مراسم بايد تدوين و قانونمند شده و حساسيت ها نيز در اجراي آنها در نظر گرفته شود. «حسين زارع صفت» معتقد است: بايد ضرورت برگزاري مراسم شاد و جشنها براي جامعه در نظر گرفته شود و بپذيريم كه در كنار آن تبعات منفي نيز وجود خواهد داشت.
وي افزود: بي توجهي به تغييرات جديد، موجب شده بخشي از جامعه به سوي ديگري كه خلاف انتظار است برود به عبارتي ما همچون قافله سالار كارواني شده ايم كه كاروان به مسيري متفاوت رفته و تنها مانده ايم.
معاون سياسي امنيتي استانداري خراسان گفت: ما در زمينه مباحث فرهنگي بيشتر در پي اجراي روشهاي سلبي، دستوري، قهري، سخت افزاري و مكانيكي بوده و هستيم. در حالي كه به اعتقاد وي، بايد در اين مقوله از روشهاي ايجابي، ايجادي، غير دستوري، نرم افزاري، ترغيب و تشويق استفاده شود و كانونهاي فرهنگ ساز تعيين شوند.
وي گفت: گله كردن ازجوانان، عناوين نامناسب دادن به آنها و برچسب زني به نسل جديد مشكلي را حل نمي كند.
معاون سياسي، امنيتي استانداري خراسان اظهار داشت: يكي از مشكلات ما اين است كه مسائل فرهنگي را بسيار سياسي كرده ايم.
نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي نيز معتقد است: شادي و نشاط علاوه براينكه يك نياز انساني است در مواردي كه اين شاديها به شكل جمعي بروز مي كند منجر به ايجاد نوعي نشاط مضاعف ، تحرك و پويايي در فضاي جامعه مي شود.
«علي تاجر نيا» افزود: اين امر اثرات وضعي خوبي را در كاهش تأثير فشارها و موانعي كه در جامعه باعث ايجاد يك روحيه رخوت و سستي در افراد مي شود، مي گذارد.
مدير كل سابق امور اجتماعي استانداري خراسان نيز گفت: بحث نشاط و شادي اجتماعي همچون بقيه موضوعهاي اجتماعي و فرهنگي در كشور ما دچار سردرگمي است.
«منوچر صادقي» افزود: ما حتي نمي دانيم گسترش نشاط اجتماعي چه مصاديقي را در جامعه ايران پوشش مي دهد. جامعه ايران با مشكلات متعددي روبروست و ازجمله مباحثي كه ضرورت توجه به آن مطرح است ترويج نشاط و شادابي به جامعه است به گونه اي كه با مخالفت بخشي از جامعه مواجه نشويم.
|فاطمه يوسفي
