مترجم: مونا كربلايى
موهاى نرم و صاف معمولاً رطوبت زيادى دارند. به همين دليل است كه صاف روى همديگر مى خوابند. اين نوع مو بايد هميشه خشك و تميز نگاه داشته شود. در غير اين صورت سريعاً علايم بيمارى در آن پيدا مى شود. اگر موهايتان نرم و نازك است به هيچ وجه از حالت دهنده استفاده نكنيد. هفته اى يكبار نيز حتمآً از شامپوهاى پروتئينه استفاده كنيد. اگر موهايتان نرم ونازك است اما فر يا رنگ شده از شامپوى مخصوص موهاى نرم استفاده كنيد واز حالت دهنده اى هم كه روى سطح داخلى مو عمل مى كند استفاده كنيد و مواظب باشيد با ريشه مو تماس پيدا نكند. با اين كار مو، پرپشت تر و نرمتر به نظر مى رسد. براى آرايش اين نوع مو، ابتدا آن را سشوار كشيده تا حجم آن بيشتر به نظر برسد. از لوسيونهاى ضعيف هم مى توانيد براى پرحجم كردن مو استفاده كنيد.
براى فانتزى تر كردن موهايتان مى توانيد روى موهاى نسبتاً خشك، از بيگودى و افشانه هاى مو استفاده كنيد. بيگودى داغ هم خوب است چون مو را سنگين نمى كند. از آرايشگرتان بخواهيد مدل مويى را به شما پيشنهاد كند كه هم شكستگى هاى انتهاى مو از بين برود و هم با نوع موهاى شما سازگارى داشته باشد. به كسانى كه جنس موهايشان نرم و صاف است و تارهاى نازك دارد توصيه نمى شود كه موهايشان را بلند كنند اما اگر مجبور به اين كار شديد سعى كنيد انتهاى موهايتان را ضخيم نگاه داريد و هفته اى يكبار هم از شامپوهاى پروتئينه استفاده كنيد همچنين با فر يا رنگ كردن چنين موهايى ، به حجيم كردن آنها كمك مى كنيد.

نازيلا خطيب زنجانى
سالهاست كه تحقيقات متفاوتى در مورد اثرات مخرب نور خورشيد و تماس مستقيم آن با پوست انجام گرفته است و نتايج اين پژوهش   ها حتى تا چند سال اخير (۱۰ سال گذشته) موجب وحشت افراد از نور خورشيد به دليل ترس از ابتلا به سرطان هاى مختلف پوستى شده است. استفاده از پوشش مناسب زير نور مستقيم آفتاب و يا استفاده از ضدآفتاب هاى قوى كه قادر به مهار اشعه ماوراى بنفش خورشيد باشد همواره جزو توصيه هاى مختصصان جهت جلوگيرى از اثرات مضر نور خورشيد بوده است. ولى على رغم مطالعات پيشين، مطالعات و پژوهش هاى جديد نشان مى دهد فوايد مواجهه با نور خورشيد بسيار بيشتر از اثرات زيانبار آن است.
دكتر گوردون آينسيلگ (۱) پس از مرور تحقيقات ۵۰ سال گذشته در رابطه با سرطان مى گويد: تعداد افرادى كه در اثر ابتلا به سرطان پستان و كولون و پروستات و تخمدان و بيماريهاى قلبى، مولتيپل اسكلروز(۲) و پوكى استخوان مى ميرند (با توجه به اينكه نور خورشيد اثرات مثبت و مفيدى در اين بيماريها دارد) بسيار بيشتر از كسانى است كه به دليل سرطان پوست مى ميرند. دكتر ريچارد هابدى (۳) درارائه آمار جديد، سرطان كولون و سرطان سينه را به ترتيب دومين و سومين علت مرگ و مير در آمريكا مى داند و معتقد است ميزان ابتلا به اين دو نوع سرطان در كل دنيا رو به افزايش است. ايستربان (۴) (اپيدميولوژيست (۵) مشهور مركز سرطان كاليفرنيا (۶)) در مقاله خود مى نويسد: روزانه ۱۵-۱۰ دقيقه پياده روى در آفتاب نه تنها باعث تسكين اضطراب و افزايش جريان خون مى شود بلكه خطر ابتلا به سرطان پستان را به نصف مى رساند.
مطالعه ديگرى در اين رابطه نشان مى دهد مواجهه با نور خورشيد خطر ابتلا به سرطان پستان را حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد پايين مى آورد.
دكتر رابرت آرنوت (۷) متخصص پيشگيرى از سرطان سينه در انجمن سرطان آمريكا مى گويد: «بروز سرطان پستان با نسبت مواجهه افراد با نور خورشيد رابطه عكس دارد و افرادى كه در نقاط سرد با آب و هواى ابرى زندگى مى كنند نسبت به افرادى كه در مناطق گرم تر و آفتابى زندگى مى كنند، بيشتر به سرطان پستان مبتلا مى شوند.»
مدرسه پزشكان دانشگاه هاپكينز (۸) اعلام كرد مواجه با طيف كامل نورى كه داراى امواج ماورايى بنفش نيز باشد. به طور كاملاً مؤثر در پيشگيرى از سرطانهاى پستان و كولون و ركتوم اهميت دارد. دانشمندان براى اثبات نتايج تحقيقات فوق دليل كاملاً علمى دارند. آنها معتقدند نور خورشيد توليد نوع خاصى هورمون در پوست مى كند (اشعه B ماوراى بنفش خورشيد كه عامل ايجاد سوختگى در پوست است) در پوست محافظت  نشده (برهنه و بدون ضد آفتاب) كلسترول (۹) خاصى را تحريك مى كند كه اين كلسترول مانند ماشه تفنگ عمل كرده و كليه و كبد را وادار به ساختن ويتامين D3(۱۰) مى كند. ويتامين D3 دقيقاً يك ويتامين نيست اما نوعى هورمون استروئيدى (۱۱) است كه موجب بالا بردن عملكرد سيستم ايمنى در بدن مى شود. به علاوه ويتامين D3 در كنترل رشد سلولى و جذب كلسيم از لوله گوارش نيز مؤثر است. مهمترين نكته اين است كه اين ويتامين هورمونى رشد سلولهاى سرطانى را مهار مى كند.
در آزمايشات انجام شده روى حيوانات، ثابت شده ويتامين D3 رشد ملانوماى بدخيم و سرطان پستان و سرطان خون و رشد توده هاى نوك پستان را متوقف مى كند. به علاوه اين ويتامين موجب مهار و حتى توقف توليد عروق خونى فرعى و جديد كه باعث رشد و انتشار سلولهاى سرطانى و دست اندازى به بافت هاى ديگر مى شود، مى شوند.دونالد، آر، يانس (۱۲) مى نويسد ويتامين D3 ممكن است در سرطان پستان فعاليت هورمونهايى مثل استروژن (۱۴) را مهار كند كه همين امر باعث جلوگيرى از انتشار بيمارى مى شود. البته مقادير زياد ويتامين D3 سمى است و ايجاد مسموميت مى كند.
دانشمندان با در نظر گرفتن اين ميزان، ويتامين D را در بيماران مبتلا به سرطان پستان تجويز نموده اند كه باعث توقف تكثير سلولهاى سرطانى در پستان شده و در مواردى حتى اندازه اصلى خود توده را در نوك پستان كوچكتر كرده است.على رغم اثرات مثبت اين ويتامين، بيشتر افراد ويتامينD موردنياز بدن را دريافت نمى كنند، در تحقيقى كه اخيراً در بيمارستان ماساچوست(۱۵) انجام شده دريافته اند در جريان خون ۵۹درصد بيماران بسترى مقادير بسيار كمى ويتامينD وجوددارد.
متخصصان معتقدند اين نتيجه تقريباً در جامعه كلى افراد قابل تعميم است. به علاوه افرادى كه پوست تيره ترى دارند به نور بيشترى براى ساختن ويتامينD كافى نياز دارند. دانشمندان با توجه به نقش مؤثر ويتامينD در بدن به دنبال منابع ديگرى براى تأمين ويتامينD در بيماران هستند.
البته نور خورشيد طبيعى ترين و در دسترس ترين منبع توليد ويتامينD3 براى افراد است، دكتر آينسلگ تخمين زده است اگر افراد به طور منظم حمام آفتاب(۱۶) (به مدت ۱۰ تا ۱۵دقيقه) بدون استفاده از محافظ ها و ضدآفتابها (بيشتر ضدآفتاب هايى كه تجويز مى شود اشعه ماوراى بنفشB را بلوك مى كند و اين همان اشعه اى است كه موجب ساخت ويتامينD در پوست مى شود) بگيرند از ۳۰هزار مورد مرگ و مير ناشى از سرطان پيشگيرى خواهد شد كه البته عدد قابل ملاحظه اى است.
در بسيارى ازنقاط دنيا افراد از نظر آب و هوايى قادر به استفاده از نور خورشيد نيستند، پس چگونه اين افرادمى توانند ويتامينD موردنياز را به دست آورند؟ دكتر شلدون سال هندلر(۱۷) به ميزان پايين وقوع سرطان در ژاپنى ها اشاره مى كند و مى گويد: با اينكه ژاپنى ها در معرض نور خورشيد كافى قرار ندارند ولى ميزان سرطان در آنها پايين است. او مقاومت ژاپنى ها در برابر سرطان را به رژيم غذايى آنها كه شامل مقادير فراوانى روغن ماهى كه از نظر ويتامينD بسيار غنى است، مربوط مى داند.
از ديگر منابع ويتامينD مى توان از ماهى آزاد، ماهى تن، روغن هاى ماهى و مكمل هاى ويتامينD نام برد. رابرت هس(۱۸) روغن كبد ماهى را منبع ويتامينD و اسيدهاى چرب امگا۳ مى داند و پيشنهاد مى كند در زمستان استفاده از روغن كبد ماهى قادر به رفع نياز افراد به ويتامينD خواهد بود. به علاوه او (۴۰۰ تا ۱۰۰۰واحد) ويتامينD را براى افرادى كه قادر به استفاده از نور طبيعى خورشيد نيستند تجويز مى نمايد. بسيارى از دانشمندان نيز معتقدند كمبود ويتامينD در افراد مسن و كسانى كه در مناطق سرد و ابرى شمال زمين زندگى مى كنند شايع است و تجويز ۸۰۰ - ۴۰۰ واحد ويتامينD براى اين افراد مفيد است. ازدياد ويتامينD ايجاد مسموميت مى كند و باعث رسوب كلسيم در كليه ها و قلب و ديگر بافت ها مى شود. علايم هشداردهنده افزايش ميزان ويتامينD شامل بى اشتهايى، عدم هوشيارى، كمى آب بدن، خستگى، كاهش وزن، استفراغ است كه بايد مورد توجه قرار گيرد.
با توجه به نتايج تحقيقات و پژوهش هاى گسترده اى كه خلاصه اى از آنها در اين مقاله آورده شده، مى توان به ارزش نور خورشيد در پيشگيرى از بسيارى بيمارهاى مرگبار پى برد. خوشبختانه كشور ما با توجه به وضعيت اقليمى و جغرافيايى خود داراى منبع طبيعى و در دسترس نور خورشيد در تمامى فصول مى باشد، بنابراين بايد استفاده صحيح از اين منبع طبيعى و خدادادى را به آگاهى افراد رساند و بتدريج ترس افراد را از نور خورشيد و ابتلا به سرطان پوست از بين برد و مزاياى استفاده كافى از نور خورشيد را جهت پيشگيرى از بيماريها به افراد آموزش داد.
* كارشناس ارشد آموزش پرستارى

۱-Gordon Ainsleigh
۲-Multiple Scelerosis
۳-Richard Hobday
۴-Esther John
۵-Epidemiologist
۶-California
۷-Robert Arnot
۸-John Hopkins University
۹-Cholestrol
۱۰-Vitamin
۱۱-Steroid
۱۲-Malignant Melanoma
۱۳-Donald R Yance
۱۴-Estrogen
۱۵-Massachusetts
۱۶-Sun Bathing
۱۷-Sheldon Saul Hendler
۱۸-Robert Haas

ازدواج نهادى است كه براى انجام وظايف خانواده به وجود آمده است. يعنى توليد نسل، پرورش كودكان و انتقال فرهنگ وسيله اى است براى ايجاد نظم در روابط افراد. هر جامعه اى در مورد شكل ازدواج قوانينى دارد. اين قوانين عمدتاً در مورد سن ازدواج وضع شده اند، بيشتر جوامع سن يا دوره سنى خاصى را براى ازدواج زن و مرد مناسب مى شناسند. سن ازدواج در بين كشورهاى مختلف معمولاً بين ۱۳تا ۲۷ سال متغير است. ميانگين سن ازدواج زنان و مردان در ايران به ترتيب از۱۹ تا ۲۵ سال در سال ۱۳۳۵ به
۲۲‎/۴و۲۵‎/۶سال در سال ۱۳۷۵ تغيير نموده است.
دكتر بهنام در كتاب جامعه شناسى خانواده مى نويسد: «يكى از ويژگى هاى ازدواج در ايران از زاويه سن زوجين، پراكندگى آن است، آن چنان كه بازيابى هنجارى مشخص به دشوارى امكان پذير است. به عبارت ديگر ازدواج هاى زودرس در ۱۲ يا ۱۳ سالگى در كنار ازدواج هايى در سنين ۲۷يا ۲۸ سالگى به چشم مى خورد و تعيين ميانگين تنهايى قادر به نشان دادن اين پراكندگى نيست.»
آمار نشان مى دهد بين سن ازدواج افراد با سواد و بى سواد بطور متوسط ۲تا۳ سال اختلاف وجود دارد.
همچنين شهر نشينى يكى ديگر از عوامل مؤثر در افزايش سن ازدواج است و افراد شهرنشين به دليل عدم حمايت هاى خانوادگى، اشتغال بيشتر به تحصيلات و تمايل به كسب شغل بهتر و بالاتر ديرتر ازدواج مى كنند. قابليت بارورى زنان در سن ۱۶ سالگى به طور متوسط ۱۵درصد است و در ۲۰ سالگى كه حداكثر قابليت بارورى زنان است به ۲۰درصد مى رسد با بالارفتن سن به كندى كاهش مى يابد. سازمان بهداشتى (W.H.O) بهترين سن بارورى زنان را از ديدگاه تندرستى (۱۵-۱۹سالگى) و انتهاى دوره بارورى (۳۵-۴۹ سالگى)براى مادران ايجاد خطراتى مى كند، تيلر مى گويد: «موارد حاملگى در زنان بسيار جوان يا مسن بايد با مراقبت هاى ويژه پيش از زايمان همراه باشد.» علاوه بر خطراتى كه زايمان در سنين بالاى مادران دارد، نوزادان نيز زمانى كه از مادران مسن متولد مى شوند در معرض خطراتى قرار مى گيرند. هنگاميكه مادر پا به سن ۳۰ سالگى مى گذارد مرگ و مير نوزادان نيز مرگ ومير هاى جنينى و حوالى تولد شروع به افزايش مى گذارد و به تدريج با ارتقاى سن مادر بالا مى رود به ويژه براى مادرانى كه به بيمارى هاى قلبى _ عروقى و قند مبتلا هستند. در مادران مسن تر علاوه بر افزايش مرگ و مير شير خواران احتمال اينكه كودك با نقايص مادرزادى به دنيا آيد نسبتاً بيشتر است. يكى از مهم ترين ناهنجارى هاى مادرزادى«سندرم داون» است كه گاهى منگوليسم ناميده مى شود. اين سندرم در رابطه با سن مادر بروز مى كند و ربطى به تعداد زايمانهاى وى ندارد، درضمن ميزان مرگ و مير نوزادان در سنين اوليه بارورى و سنين بالاى ۴۰ سال به حداكثر مى رسد.
با توجه به مطالب فوق مى توان گفت بارورى در سنين اوليه بلوغ و در سنين بالاى ۴۰ سال به حداكثر مى رسد. بارورى در سنين اوليه بلوغ و در سنين بالاى ۳۵ سال هم براى مادر و هم براى فرزند خطر ساز است و عواقب جبران ناپذيرى به دنبال دارد. در كشورما به دليل توسعه شهر نشينى، علاقه تعداد زيادى از دختران به ادامه تحصيلات و افزايش نسبى دختران هرگز ازدواج نكرده نسبت به پسران، سن ازدواج دختران به تدريج در حال افزايش است، كه به غير از آثار و نتايج اقتصادى اجتماعى عواقب سوء بهداشتى را نيز به دنبال دارد.

بيمارى لثه كه نهايتاً منجر به سست شدن لثه مى شود در ميان زنان شايع تر از افراد ديگر است.
پژوهش ها نشان مى دهد در افراد سيگارى دندانها به مراتب سريعتر از افراد غيرسيگارى تخريب مى شود.
هنگامى كه بيمارى پيوره تحت درمان قرار مى گيرد پاسخ به درمان در افراد غيرسيگارى مطلوبتر و با ثبات تر است. ترك سيگار وجود اين آسيب پذيرى را تا حدود زيادى از بين مى برد.

دكتر سعيد شفيعيان
موى زائد(هيرسوتيسم) به رشد مو درنواحى بدن خانمها كه تحت تأثير هورمونهاى مردانه قرار دارند اطلاق مى گردند.معادل اين مناطق در بدن آقايان پس از بلوغ داراى موهاى ضخيم مى شود. اين مناطق عبارتند از چانه و گردن، گونه ها، لب بالا، قفسه سينه، اطراف ناف و قسمت داخلى ران.
پرمويى (هيپرتريكوزيس) به مواردى گفته مى شود كه تراكم يا طول موها در مناطقى كه غير وابسته به هورمون مردانه هستند بيش از ميزان مورد انتظار براى سن ، نژاد و جنس باشد. بنابراين مى تواند وسيع و در مناطق مختلف و يا محدود باشد همچنين مى تواند موهاى كركى شكل و نازك و يا ضخيم را در محل پرمويى يافت.
هميشه وجود موى زائد غيرعادى تلقى نمى شود. در برخى نژادها بين ۹ تا ۱۸ درصد خانمها پس از سن بلوغ به درجات مختلف و با وسعت هاى متفاوت موى زائد دارند.
علت چيست؟
علل زيادى وجود دارند كه مى تواند به همراه موى زائد باشند كه سردسته آنها اختلالات توليدات هورمونى تخمدان و يا غده فوق كليوى هستند. داروها را نيز نبايد فراموش كرد. در گروه زيادى از بيماران هيچ علتى را نمى توان يافت.
پرمويى هم به صورت گسترده مى تواند نشانه اى از اختلالات داخلى باشد و خصوصاً اگر اخيراً و در مدت كوتاهى ايجاد شده باشد حتماً بايد با مراجعه به پزشك بررسى هاى لازمه انجام گيرد.
تشخيص علت ايجاد
شرح حال گرفته شده از بيماران در كنار روش هاى تشخيص هاى آزمايشگاهى و سونوگرافى در اغلب موارد تشخيص را مشخص مى نمايد ولى هميشه به اينگونه نيست چرا كه ممكن است آزمايش متناسب و دقيق درخواست نشده باشد و يا زمان انجام آزمايش مناسب نبوده است، ممكن است اشكال در سطح سلول ها بوده كه با آزمايشات معمول قابل شناسايى نمى باشد و در برخى موارد نيز تاكنون روش تشخيص آزمايشگاهى مناسب يافت نشده است.
درمان
درمان بسته به عامل ايجاد انجام مى شود. اغلب داروهاى هورمونى كاربرى دارند ولى بايد به اين نكته توجه داشت كه حتى در صورت مصرف داروى مناسب حدود ۶ الى ۱۲ ماه طول مى كشد كه نازك شدن قابل توجه موها ايجاد گردد.
در سالهاى اخير استفاده از ليزر جهت درمان موهاى زائد يكى از كاربردهاى اصلى ليزر در پوست شده است، انواع مختلفى از ليزر تاكنون به كار گرفته شده اند. هرچند ليزر روش كاملى نبوده و اثر بخشى آن در افراد مختلف با سيستم هاى مختلف ليزر حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد است ولى جدا از درمان دارويى در مواردى كه امكانپذير است هنوز هم جزو بهترين روش هاى درمانى موى زائد محسوب مى گردد. نوع ليزر مورد مصرف براى افراد مختلف متفاوت است. ليزر موى زائد معمولاً در چند جلسه و غالباً ۳ تا ۶ جلسه است ولى در برخى بيماران ممكن است به تعداد جلسات بيشترى نياز باشد كه از ابتدا قابل پيش بينى نمى باشد.
فاصله بين جلسات ليزر با توجه به افراد و نوع سيستم ليزر متفاوت ولى حدود ۱ تا ۱‎/۵ ماه است.
بايد توجه داشت پس از انجام ليزر موها تا حدود ۱۰ الى ۱۴ روز در محل خود باقى مانده و به رشد خود ادامه مى دهند كه به معنى عدم پاسخ به ليزر نمى باشد.
پس از اين مدت موها در محل ليزر شده ريزش پيدا مى كنند. پس از مدتى تعدادى از موها نازك شده ولى رشد مى كنند، تعدادى كاملاً از بين رفته اند و تعداد ديگر موى ضخيم به رشد خود ادامه خواهند داد. با هر جلسه انجام ليزر ميزان اثر بخشى بيشترى غالباً ديده مى شود.
تاكنون ليزرها مورد استفاده براى از بين بردن موهاى زائد سفيد رنگ تقريباً بى فايده بوده اند. هرچه موها ضخيم تر و تيره تر و پوست فرد روشن تر باشد احتمال اثر بخشى و عوارض ليزر كمتر است.
ليزرهاى كنونى هرچند بسيار كم عارضه هستند ولى به ندرت ممكن است سوختگى، تغييرات رنگ پوست به صورت تيره و يا روشن شدن پوست ايجاد كنند كه اغلب به خاطر عدم تطابق پوست با ليزر بوده كه معمولاً هم قابل پيش بينى نمى باشد. در صورت پيدايش اين عوارض بايد پزشك معالج را در جريان قرار داد.
از حدود ۲ هفته پيش از انجام ليزر بايد از خارج كردن موهاى زائد به روش هاى مختلف پرهيز كرد. بهترين شكل اين است كه موها يك تا دو روز پيش از ليزر تراشيده شوند تا فقط مختصرى از ساقه موها در سطح پوست قابل رؤيت باشند. هنگام ليزر بايد محل ليزر موى زائد عارى از كرم و مواد آرايشى و تميز باشد. در صورت وجود پروتزهاى دندانى به پزشك و يا اپراتور دستگاه اطلاع داده شود.
هنگام ليزر چشم ها حتى زير عينك هاى مخصوص نيز بايد بسته باشند. سوزش هنگام انجام ليزر غيرعادى نيست. قرمزى محل ليزر شده امرى عادى است و معمولاً در ساعت هاى آينده برطرف خواهد شد. استفاده از ضد آفتاب پس از ليزر توصيه مى گردد. استفاده از كيسه يخ پس از انجام برخى ليزرها توصيه شده است.
از خارج كردن موها پس از انجام ليزر بايد اكيداً خوددارى نمود و منتظر ريزش خود به خود موهاى ليزر شده گرديد.استفاده از ريش تراش يا تيغ بلامانع است.
بايد توجه داشت كه عمر موهاى زائد پس از ليزر در برخى بيماران بخصوص افرادى كه اختلالات هورمونى زمينه اى دارند امرى امكانپذير است. در اين افراد مصرف دارو در كنار ليزر و همچنين جلسات اضافى ليزر ممكن است كاربرى داشته باشد.
اكيداً توصيه مى گردد از انجام ليزر نزد افراد غيرپزشك خوددارى فرماييد و محدوديت هاى توانايى ليزر را مدنظر خود نگهداريد و از پزشك و ليزر در حد توانشان انتظار داشته باشيد.
* متخصص پوست - مو و زيبايى