تهيه و تنظيم: شهرزاد محمدى

اشاره:
هشت سال دفاع مقدس مردان و زنان اين ديار در برابر تهاجم حزب بعث عراق كه از سوى استكبار و ايادى آنان حمايت و هدايت مى شد، هرگز از خاطره ها محو نخواهد شد و اكنون براى نشر پيام شهدا و نشان دادن گوشه اى از وسعت و عظمت دلاورى هاى آنان همزمان با اعزام كاروان هاى راهيان نور به مناطق عملياتى كاروانى مركب از ۲۵ وابسته نظامى از كشورهاى مختلف براى بازديد از اين مناطق عازم سرزمين هاى نور گرديد.
لذا بر آن شديم طى مصاحبه اى اختصاصى با سردار خادمى معاون محترم هماهنگ كننده بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاى دفاع مقدس و رئيس هيأت اعزامى و همچنين سرهنگ جنتى، مسؤول محترم كميته امور بين الملل بنياد از چگونگى سفر كاروان ديپلماتيك مطلع شويم كه در پى شرح اين گفت و گو را مى خوانيد.

*چگونگى بازديد كاروان بين المللى راهيان نور را براى خوانندگان ما توضيح دهيد؟
سردار خادمى - بسم الله الرحمن الرحيم.بايستى به عنوان مقدمه اين نكته مهم را تقديم مردم شهيدپرور بنمايم كه مباحث نظرى و طراحى هاى اوليه با تمهيدات و ابلاغ ستاد كل نيروهاى مسلح و ابتكار بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاى دفاع مقدس آغاز شد و با همكارى و تعامل بسيار خوب و شايسته ارتش جمهورى اسلامى به ويژه فرمانده محترم كل ارتش، فرمانده محترم نيروى زمينى ارتش، فرماندهان محترم ارتش و سپاه در قرارگاه جنوب اين ابتكار جديد در تاريخ ۱۵ اسفندماه ۸۴ به مرحله اجرايى       و عملياتى گذاشته شد و اينجانب به عنوان معاون هماهنگ كننده بنياد حفظ آثار و رئيس هيأت اعزامى و جناب سرهنگ جنتى به عنوان مسؤول كميته امور بين الملل راهيان نور بنياد، مسؤوليت برنامه ريزى و سفر كاروان ديپلماتيك را تا انتهاى مأموريت به عهده داشتيم.
* بين المللى كردن راهيان نور يك خلاقيت ويژه است، بفرمائيد هدفتان از اين كار چه بوده است؟
سردار خادمى - در ابتداى تشريح اهداف بايستى اين نويد را   داشته  باشم كه سفر، مطلوب تر از آن چه كه پيش بينى مى شد برگزار گرديد و شديداً مورد استقبال مهمانان خارجى اين كاروان قرار گرفت و به همين مناسبت شايسته است اين اقدام مناسب نيروهاى مسلح و دستاوردهاى ارزنده وابستگان نظامى ۲۵ كشور از ۴ قاره جهان به جبهه ها و مناطق عملياتى و مشاهدات آنان از عظمت حماسه سازان دفاع مقدس را به محضر مقام عظماى ولايت و مسؤولين عالى نظام اسلامى و امت شهيدپرور و خانواده  معظم شهدا تبريك و تهنيت گفت.
يكى از اهداف كلى ما در سفر ديپلماتيك، بيان و تشريح تئورى و ميدانى عمليات هاى بزرگ در ۸ سال دفاع مقدس و چگونگى عمق تجاوز دشمن بعثى نسبت به مردم بى دفاع شهرها و روستاهاى مرزى در جنوب و غرب كشور بود.
هدف دوم؛ بيان و ابعاد گسترده هجوم توسط دشمن بعثى بود كه چگونگى كيفيت حملات آنان به بخش هاى وسيعى از سرزمين مقدس جمهورى اسلامى ايران در شرايط ابتدايى جنگ و استعداد نيروهاى پياده، زرهى و هوايى دشمن، كه اين تشريح از روى نقشه هاى عملياتى و به ويژه بازديد و توجيه ميدانى توسط فرماندهان وقت جنگ صورت گرفت.شايان ذكر است در ابتداى سفر، سردار غلامعلى رشيد، جانشين محترم ستاد كل نيروهاى مسلح در محل سازمان جغرافيايى با ارائه يك تحليل بسيار مقتدرانه سياسى - نظامى و از روى نقشه، مهمانان خارجى و وابستگان نظامى را در جريان فرآيندهاى كلى جنگ تحميلى و فتوحات عمده رزمندگان اسلام و برخورد قاطع رزمندگان و نيروهاى مسلح جمهورى اسلامى ايران و تاكتيك هاى اتخاذ شده براى عقب راندن نيروهاى دشمن بعثى و وارد آوردن صدمات عمده به ماشين جنگى و تا دندان مسلح صدام بعثى قرار دادند. سومين هدف از اهداف كلى سفر كه ما به آن دست پيدا كرديم، آشنايى و توجيه مهمانان خارجى و وابستگان نظامى با وسعت مناطق عملياتى بود و اين كه در شرايط خاص اقليمى مناطق عملياتى، گرما و رطوبت هوا و اراضى ناهموار و دشت هاى خوزستان چگونه عمليات هاى بزرگ انجام مى شد، در اين رابطه عمليات هاى بزرگ رزمندگان اسلام از جمله عمليات فتح المبين، بيت المقدس، طريق القدس و والفجر ۸ به طور تئورى از روى نقشه و بازديد و توجيه ميدانى تشريح گرديد و آنان شگفتى هاى جنگ حق عليه باطل را به خوبى لمس مى كردند.اين كه محدوديت ها و مقدورات نظامى ما چگونه بود و به چه نحو رزمندگان اسلام با استفاده از اصل غافل گيرى، هجوم در شب و به كارگيرى تجهيزات ابتكارى توانستند دشمن بعثى را در وسعت هاى بسيار زياد سرزمين هاى اسلامى به عقب برانند برايشان عجيب و خارج از تصور بود.اين مسأله در يك بيان نظرى و شفاهى قابل لمس نبود وليكن ما توانستيم تشريح و بيان قابل قبولى از ۸ سال حماسه داشته باشيم و اين از عالى ترين اهداف سفر بشمار مى رفت. هدف بعدى سفر، آشنايى وابستگان نظامى با فعاليت هاى عمرانى و اقتصادى پس از جنگ و بازديد از شهرهاى بازسازى شده جنوب كشور بود.خوزستانى كه مهمانان خارجى ما بعد از گذشت ۱۶ سال از پايان جنگ تحميلى ديدند چيزى از آن خرابى ها و ويرانى ها در آن وجود نداشت، ولى سرعت و همت مردم و دولت براى بازسازى اين مناطق به طور ويژه و ملموس قابل مشاهده بود.
بازديد از مكان ها و نقاط يادمانى از جمله اهداف ديگر ما بود و در شرايطى واقع شد كه وابستگان نظامى با كاروان مردمى راهيان نور كه به طور تجمعى از دانشگاهها، مدارس و دبيرستان ها آمده بودند در يك برخورد احساسى و عاطفى چهره در چهره هم قرار گرفتند و مهمانان ما با تعجب بيان مى داشتند كه غلظت تعامل و ارتباط معنوى و اعتقادى مردم پس از گذشت ۱۶ سال از جنگ تحميلى به قدرى ما را شگفت زده كرده است كه هيچ جمله اى جز تحسين مردم و مسؤولين را نمى توان بيان داشت.
برخى از وابستگان نظامى مى گفتند چه سيستم و ساختارى توانسته است اين ارتباط را بعد از سال ها بين مردم، شهدا و مناطق يادمانى مقدس مستمر و برقرار سازد، چرا كه چنين پديده اى در كشورهاى ما اصلاً وجود ندارد و حداقل به اين شكل عميق و معنوى نيست.
معرفى چهره هاى ماندگار دفاع مقدس بخش ديگرى از برنامه ريزى ما بود كه به خوبى اجرا گرديد و با شخصيت هايى همچون شهيدچمران، شهيد علم الهدى و شهيد صياد شيرازى در ابعاد زندگى و مردمى آنها و حضورشان در مقاطع حساس دفاع مقدس آشنا شدند. برخى از مهمانان خارجى ما اذعان داشتند ما در تهران فقط با نام شهيد چمران روى يكى از بزرگ راههاى تهران آشنا بوديم و از اين شهيد با عظمت، چيز زيادى نمى دانستيم.
* بازديد از چه مكانى بيشتر براى آنان شگفتى داشت؟
سردار خادمى - آنان از بزرگ ترين سد آبى - خاكى جمهورى اسلامى ايران و جهان بازديد كردند.سدى كه توسط نيروهاى متخصص و متعهد سپاه پاسداران طراحى و ساخته شده بود و به طور مشروح در جريان ساخت و ساز اين سد بزرگ قرار گرفتند كه آنهم به شگفتى هاى سفر و متعاقب آن تحسين مكرر آنان انجاميد.
* اين برنامه چرا امسال اجرا شد؟ چرا سال هاى قبل نبود؟ آيا باز هم تداوم دارد؟
سردار خادمى - بلى، بنا به آمار و گزارش هايى كه در سال هاى گذشته از راهيان نور به دستمان رسيده است، به طور متفرقه و متناوب، مهمانان خارجى خودشان به ايران مسافرت كرده و از مناطق عملياتى بازديد كرده اند. لذا براى سازماندهى و هدايت بهتر مهمانان خارجى اين ايده و ابتكار در ذهن مسؤولين بنياد حفظ آثار تقويت شد و مصمم شديم تا به عنوان نخستين تجربه و به طور رسمى در سال ۸۴ كاروان ديپلماتيك راهيان نور را راه اندازى كنيم.مكاتباتى از چند ماه گذشته به عمل آمد و جواب مثبت بود و به خوبى استقبال شد.
در حال حاضر معاونت بسيج وزارت امور خارجه با مكاتباتى كه با بنياد انجام داده اند خواستار توسعه و گسترش اين گونه سفرها به جبهه هاى نور با شركت ساير وابستگان غيرنظامى و ديپلمات و خانواده هاى آنان در سال هاى آتى شده اند كه در دست بررسى و مطالعه قرار دارد.
* وابسته نظامى در سفارتخانه هر كشور چه جايگاهى دارد؟ و چرا از وابستگان نظامى دعوت كرديد؟
سرهنگ جنتى - وابسته نظامى در واقع به زبان خودمان اگر بخواهيم صحبت كنيم سفير نظامى هر كشور دركشور مقابل است و تنها كسى است كه بعد از سفير بايستى آگرمان يا تأييديه ورود بگيرد.اما سال هاى اخير و بخصوص سال جارى سالى است كه مقامات بى خرد بعضى كشورها مثل آمريكا تهديداتى را نسبت به كشور ما شروع كردند.ما به خاطر اين كه عظمت كار رزمندگان و ويژگى شيعه مؤمن ايرانى را به دنيا نشان دهيم و آن قدرت خارق العاده و حماسه هايى كه آفريدند را عملاً به آنها بفهمانيم درصدد برآمديم كه اين اقدام را انجام دهيم.
* چه كشورهايى در ايران وابسته نظامى دارند؟
سرهنگ جنتى - ۳۳ كشور به صورت مقيم و ۷ كشور به صورت آكروديته از كشورهاى همسايه هستند.تعداد ۳۷ نفر دعوت نامه رسمى از طرف رياست محترم بنياد دريافت كردند كه از اين ها ۲۵ نفر شركت كردند و اكثر كسانى كه در ايران حضور داشتند استقبال كردند و حتى از بعضى از كشورها مثل هندوستان دو نفر مهمان داشتيم.
* اسامى كشورهايى كه وابستگان نظامى آنها در اين مراسم حضور داشتند را بيان كنيد؟
سرهنگ جنتى - وابستگان كشورهاى پاكستان، هندوستان، آذربايجان، گرجستان، تاجيكستان، سوريه، روسيه، تركيه، ارمنستان، ژاپن، چين، كره شمالى، ساحل عاج، برزيل، جمهورى چك، لهستان، فرانسه، يونان، ايتاليا، هلند، بلغارستان، اوكراين و اتريش در اين سفر حضور داشتند.
* از چه مناطقى بازديد شد؟
سرهنگ جنتى - ما با توجه به محدوديت زمانى، دو محور عريض را در نظر گرفتيم كه محور اول شامل: اهواز،  سوسنگرد، دهلاويه، بستان و ميشداغ بود و در مسير برگشت از سد كرخه به عنوان دستاوردى از دفاع مقدس بازديد كرديم.بعد منطقه عمليات فتح المبين را برايشان توضيح داديم.بعد در شهر شوش آن ها را به زيارت آرامگاه دانيال نبى برديم.بعد هم از آثار باستانى دوران هخامنشى بازديد كردند.در روز اول، همچنين در بازديد از يادمان دكتر چمران در دهلاويه دسته گلى هم به مزار نمادين شهيد نثار كردند.
در روز دوم سفر، به يادمان شهداى هويزه رفتيم و عمليات نصر و چگونگى شهادت دانشجويان پيرو خط امام به رهبرى شهيد علم الهدى برايشان بسيار جالب بود.آنها هنوز هم برايشان سؤال است كه چطور بين دو واحد نظامى (سپاه و ارتش) اين گونه هماهنگى وجود داشته و توانستند حماسه هاى بزرگى را بيافرينند.بعد آنها را به كنار رودخانه كارون برديم.به آنها گفتيم كه چطور رزمندگان ما توانستند با استفاده از اصل غافل گيرى و نصب پل بر روى اين رود خروشان بر دشمن شبيخون بزنند و در سوم خرداد خرمشهر را آزاد كنند. قابل ذكر است وابستگان نظامى كشورهاى اروپايى مانند هلند، اتريش،  لهستان و يونان و همچنين ژاپن،  برزيل و ديگر وابستگان با ديدن عظمت اين مناطق از نزديك و تاكتيك هاى بديع رزمندگان ما اعتراف كردند كه بايد اينها به صورت درس هاى آكادميك در دانشگاههاى نظامى دنيا تدريس شود.
* نظر آنان راجع به شهيد چمران چه بود؟
سرهنگ جنتى - آنها مى گفتند كه نام شهيد چمران، فقط نام اتوبانى را در تهران براى ما تداعى مى كرد و الآن كه با ابعاد مختلف شخصيتى ايشان آشنا شديم برايمان بسيار حيرت انگيز است.چون ما مدارك تحصيلى شهيد چمران و فعاليت  ايشان را در لبنان به عنوان حمايت از محرومين و يتيمان بى سرپرست به آنان نشان داديم  و با اين شهيد بزرگوار به عنوان مبارزى تحصيلكرده و نمونه يك انسان خودساخته و فرمانده عالى رتبه آشنا شدند.
* آيا از منطقه اروند رود هم بازديد كرديد؟
سرهنگ جنتى - بله.مورد ديگرى كه از آن بازديد كرديم منطقه اروند، محل عمليات والفجر ۸ بود.در آنجا هم سردار تنگسيرى، فرمانده نيروى دريايى سپاه در آن منطقه، توضيحاتى راجع به عبور غواصان شيردل و فتح فاو ارائه دادند كه آنها را بسيار تحت تأثير قرار داد.
* رويكرد اين سفر چه بوده است؟
سرهنگ جنتى - حضور فرماندهان عالى رتبه و وابستگان نظامى كشورهاى ديگر موجب شد كه ما بخشى از عظمت و اقتدار نيروهاى جمهورى اسلامى را در ميدان جنگ هم به لحاظ تئورى و هم به صورت عينى و عملى بيان كنيم.چون اين افراد، افراد خاص و ويژه اى بودند و ديد و تجربه نظامى داشتند، سعى كرديم از ديدگاه نظامى آنها را توجيه كنيم.
* آيا از اين ميهمانان نظرخواهى هاى كتبى هم نموديد؟ نظر برخى از آنان را برايمان بگوئيد ؟
سرهنگ جنتى - بله، در اظهارنظر كتبى وابسته نظامى ژاپن، عبور از كارون و شجاعت و فداكارى رزمندگان ايرانى و همچنين استفاده از تاكتيك هاى جديد براى شكست عراق در جنگ بسيار جالب و مهم بوده است. وابسته هند هم، عبور از كارون در عمليات بيت المقدس و همين طور عبور از اروند در والفجر ۸ را بسيار مهم دانست و درخواست كرد هر ۶ ماه يك بار اين برنامه تكرار شود. وابسته بلغارستان، بناى يادبود شهيد چمران و حضور چشم گير مردم در بازديد از مناطق عملياتى خيلى برايش جالب بود. وابسته آذربايجان هم دهلاويه و عبور از رودخانه و همين طور عمليات شلمچه و وحدت دولت و نيروهاى نظامى و مردمى در مبارزه با متجاوزين برايش بسيار جالب بود و از تشكيل بنياد حفظ آثار براى حفظ و حراست از دستاوردهاى دفاع مقدس و نشر فرهنگ آن تمجيد كرد. وابسته پاكستان نيز آزادسازى خرمشهر را بسيار ستودند و ابراز اميدوارى كردند كه يك چنين برنامه هايى را مجدداً داشته باشيم.