مريم سامانى

از خودتان بگوييد.
در سال ۱۳۳۸ در مشهد به دنيا آمدم. فرزند اول خانواده بودم و چهار خواهر و برادر دارم.
تحصيلاتم را در رشته كارشناسى ارشد فقه و حقوق از مدرسه عالى مطهرى تهران گرفته ام.
با عشق يا به طور رسمى ازدواج كرده ايد؟
ازدواجم در سال ۵۵ با عشق بود ولى نه از آن نوع عاشقى كه حالا جوانان دنبالش هستند. عشق من در ازدواج به نوعى رسيدن به هدف بود.
اين عشق هنوز هم ادامه دارد؟
بله هنوز هم عاشق هستم. بدون عشق اصلاً نمى شود زندگى كرد.
چند فرزند داريد؟
سه فرزند.
از چه سالى فعاليت هاى اجتماعى تان را آغاز كرديد؟
از سال ۵۲ وارد درس حوزوى شدم و از سال ۵۶-۵۵ بود كه به مسائل اجتماعى پرداختم در آن زمان وارد مبارزات عليه طاغوت شدم و بعد از پيروزى انقلاب دنبال خدمت به مردم بودم و هسته مركزى بسيج خواهران در بسيج، سپاه جهاد را تشكيل دادم و نهضت سوادآموزى را راه اندازى كردم و بعد در كنار اين كارها دنبال كارهاى حوزوى خودم بودم، دنبال گرفتن مسؤوليت نبودم.
حتى يادم هست كه وقتى امام دستور تشكيل بسيج را دادند من صاحب بچه كوچك بودم ولى آقايان اصرار داشتند كه من بسيج خواهران را تشكيل بدهم. بسيج خواهران را تشكيل دادم. فرمانده پايگاه شدم ولى كار را به ديگران واگذار مى كردم.
نخستين مسؤوليت رسمى من تشكيل واحد خواهران شورايعالى تبليغات استان خراسان بود در آن زمان چند جشنواره بزرگ كشورى مثل نخستين شب شعر، نخستين مسابقه قرآن و نخستين جشنواره سرود خواهران را برگزار كردم.
بعد از آن تهران رفتم و سردبيرى صفحات اجتماعى و خانواده چند مجله و كارشناس خانواده بودم. از زمانى كه آقاى هاشمى به عنوان نخستين رئيس جمهورى كه مشاور زن داشت من كارشناس دفتر امور زنان بودم و مسؤول كانون هاى امور بانوان استاندارى تهران بودم و زمان جنگ در جبهه غرب و جنوب حضور داشته ام.
در حال حاضر چه مسؤوليت هايى داريد؟
الآن عضو شوراى شهر مشهد هستم. رئيس مجمع بانوان عضو شوراى اسلامى كشور و مديرعامل خبرگزارى زنان ايران (ايونا) و رئيس منطقه اى كلان شهرهاى دنيا (متروپليس) هستم.
در طول اين مسير و رسيدن به اين موفقيت ها با چه موانعى روبرو بوده ايد؟
موانعى كه تا امروز سر راه بود و تا سال ها هم اين مانع وجود دارد ديدگاه اجتماع و مردان به نگاه سنتى به زن است. اين ديدگاه سد راه زنان بوده و در مراحلى جاده اى پر سنگلاخ پيش روى زنان گذاشته است. گاهى حركت در اين مسير دشوار روان تر شده است ولى من به عنوان يك كارشناس مى گويم كه اين سنگلاخ ها حالا حالاها وجود خواهد داشت و اگر اين ديدگاه سنتى بخواهد عوض شود بايد تركيب نمايندگان در مجلس به هم بخورد. ما در مجلس تنها ۱۲ زن نماينده داريم و ۴‎/۷ درصد شوراهاى كشور زن هستند يعنى از ۱۰۹ هزار و ۸۰۰ عضو شورا تنها ۵ هزار زن وجود دارد.
در حالى كه تعريف شده كه زن نيمى از پيكر اجتماع است ولى در حقيقت زنان مربى اجتماع هستند و آن نيمه ديگر يعنى مردان را نيز زنان تربيت مى كنند. براى من هم حركت در اين مسير همين مشكلات و ديد سنتى را در پى داشته است و من تنها با صبورى و مقاومت در اين جاده پر سنگلاخ حركت كرده ام.
روزى خبرنگارى از من در مورد خشونت عليه زنان سؤال كرد به او گفتم تحقيرهايى كه زنان در ادارات مى شوند، نوعى خشونت است كه مديران مرد نسبت به كارمند و همكار زن دارند و بايد نديده و نشنيده گرفته شود زيرا براى حركت به جلو بايد بگوييم كه هستيم. به عنوان عنصر اصلى جامعه به هر حال مقاومت كردن يعنى نشنيدن و نبايد قهر و ناز و عكس العمل هاى زنانه نشان داد.
همسرتان در موفقيت ها چه ميزان تأثير داشته است؟
همسرم هميشه پشتيبان من بوده است. خيلى از موفقيت هايم را مرهون حمايت او هستم.
تلخ ترين خاطره اى كه داريد؟
بعد از اينكه نمايندگى شبكه زنان متروپليس كلان شهرهاى دنيا به من واگذار شد بايد براى شركت در شبكه زنان متروپليس به تورنتو كانادا سفر مى كردم ولى سفرم را لغو كردند و اين براى من سخت بود.
چه توضيحى در مورد لغو سفر به شما دادند؟
توجيه كردند. در اجلاس كانادا بايد اساسنامه شبكه زنان تصويب مى شد. نرفتن من به ضرر ايران شد من نماينده خاورميانه بودم. خودم نبودم شخص مهم نبود، كشور و منطقه مطرح بود.
چند ساعت در روز كار مى كنيد؟
گاهى تا ۱۸ ساعت.
چه تعريفى از زن داريد؟
زن محور هستى است يعنى آنچه كه در جهان اتفاق مى افتد، تمام مديريت ها و تربيت ها برعهده زن است و در آنها بايد نقش آفرينى كند.
چگونه مى شود با خشونت هايى كه عليه زنان مى شود مبارزه كرد؟
بايد فرهنگ را تغيير داد كه اين به عهده رسانه ها است. ما الآن خيلى موفق هستيم و شرايط كنونى قابل مقايسه با ۲۰ سال پيش نيست ولى هنوز هم جاى كار دارد.
چه طور شد كه در متروپليس انتخاب شديد؟
اجلاس كلان شهرهاى شهردارى ها و شوراهاى شهر دنيا متروپليس است. در متروپليس شبكه اى براى زنان به وجود آمده است.
ارديبهشت ماه سال ۸۴ در برلين آلمان اجلاس سالانه متروپليس بود. در آن اجلاس شركت و تقاضاى سخنرانى كردم. در آن اجلاس طرح كانون هميارى شهردارى مشهد كه مختص زنان بود را ارائه كردم. اين طرح كارهاى خوبى را صورت مى دهد و از كاركنان زن استفاده مى كند. من آن طرح را در اجلاس مطرح كردم. اين مسأله خيلى برايشان جالب بود. مسأله ديگر مطرح شدن خبرگزارى ايونا بود كه به عنوان تنها خبرگزارى زنان در خاورميانه مطرح شد بدين ترتيب نام مشهد در شبكه جهانى قرار گرفت و من احساس قهرمانى را داشتم كه با چادر روى سكويى ايستاده است بعد از مدتى ابلاغ آمد و انتخاب شدم.
موقعيت زن ايرانى در برابر ديگر زنان در دنيا چگونه است؟
در نگاه جهانى زنان ما پيشرو هستند و ايران مردمى باهوش دارد. در دنيا فعاليت زنان به اندازه فعاليت و تلاش زنان ما نيست. در جهان زنان با تحصيلات عاليه از نظر آمار درصد پايينى دارند ولى تفاوت اين است كه در كشورهاى ديگر با نگاه بخل به زن نگاه نمى شود و زنان آنها با اين نگاه به كرسى هاى بالا رسيده اند. در دنيا مى بينيم كه رئيس جمهور، نخست وزير، وزير و شهردار زن داريم زيرا نگاه جنسيتى به زن نمى شود ولى در ايران نگاه سنتى جنسيتى وجود دارد. در ايران اگر نگاه جنسيتى نبود اين وضعيت ما بدين گونه نبود و روى اين مسأله بايد كار شود. طرح تاكسى تلفنى بانوان را وقتى در حاشيه اجلاس برلين عنوان كردم مديران زن دنيا باور نمى كردند و مى گفتند شما در اين طرح نگاه اجتماعى - اقتصادى و اشتغال به زن داشته ايد.
زنان ما براى رسيدن به چه فاكتورى نياز دارند؟
خودباورى. زنان ما بايد خود را باور كنند و مديران زن بايد از حالت زنانه خارج شوند، قهر نكنند و نگويند كه به آنها توهين شده است. كارى را كه ۶۰درصد آن موفق است براى ۴۰درصد منفى فدا نكنند.
بهترين سرگرمى تان؟
مطالعه و بودن در كنار خانواده.
آخرين كتابى كه خوانده ايد؟
من سخنران هستم و تحقيق و پژوهش مى كنم.
فعاليت هايتان خاص زنان است؟
نه من نماينده مردم هستم. تلاش مى كنم تا آنچه را كه براى جامعه اهميت دارد به نتيجه برسانم. من عضو كميسيون ماده صد هستم و مسؤول كميته ميراث فرهنگى و گردشگرى كميسيون فرهنگى شورا هستم و موزه مردم شناسى را دنبال مى كنم.
چطور شد كه به فكر تأسيس خبرگزارى زنان افتاديد؟
يك خلأ در مقوله زنان بود. چيزى به عنوان خبررسانى در مورد زنان نبود و اخبار زنان معمولاً پالايش مى شد و در رده هاى پايين قرار مى گرفت با چالش هاى زيادى در اين راه مواجه شدم ولى ايستادم و خوشحالم كه الآن مركزى در مورد اخبار زنان وجود دارد. ما در مسائل مالى مشكلات زيادى داشته و داريم زيرا تنها خبرگزارى مردمى در ايران هستيم.
از جنگ وخاطرات آن بگوييد.
خاطرات من از لحاظ احساس تلخ و از نظر معنوى شيرين است. در جبهه جنوب، مركزى وجود داشت كه خط مقدم حضور بانوان در جبهه بود و جايى بود كه بعد از جنگ تفريحگاه شد و متأسفانه جايگاه آن را حفظ نكردند.
در آن محل كه در كنار كارون بود تمام لباس هاى بيمارستان هاى صحرايى و خط مقدم و وسايل رزمندگان خط مقدم را به آنجا مى آوردند حتى زمان جنگ شيميايى، لباس هاى شيميايى را مى آوردند از خاطرات شيرين اين است كه حتى بعضى داوطلبان گريه مى كردند كه لباس هاى شسته شده را بالاى پشت بام پهن كنند و بتوانند در گرماى طاقت فرساى ظهر خوزستان روى پشت بام زيارت عاشورا بخوانند ولى اين اجازه براى زنان جوان صادر نمى شد.
چه آرزويى داريد؟
انشاءا... حكومت حضرت مهدى را درك كنم و اين تلخى هايى را كه در انقلاب چشيده ام و بعد از انقلاب در جنگ و دوران سازندگى كه گاهى آن كه احساس مى كنم استخوانم را خرد كرده و آن را تمرين مديريت در زمان حضرت مى دانم و به اين اميد هستم كه ابلاغيه اى از سوى حضرت بگيرم چون با آن ابلاغيه ديگر كسى نمى تواند مخالفت كند.
اگر پرنده بوديد؟
با كبوترهاى امام رضا(ع) روى گنبد پرواز مى كردم.

زنان نيازمند ارتباطات اجتماعى قوى
احتمال مرگ در زنانى كه از نظر اجتماعى منزوى هستند، به علل مختلف شصت و شش درصد افزايش نشان مى دهد.
بررسى ها نشان داد زنانى كه از نظر اجتماعى منزوى هستند، از جمله كسانى كه دوستان و بستگان كمى دارند و به يك گروه اجتماعى يا مذهبى تعلق ندارند احتمال مرگ در آنها به علل مختلف ۶۶درصد افزايش نشان مى دهد و همچنين احتمال مرگ اين افراد بر اثر ابتلا به سرطان سينه دو برابر افرادى است كه روابط اجتماعى قويترى دارند.
دكتر «كانديس اچ.كرونكه» از دانشگاه كاليفرنيا، در بركلى و سانفرانسيسكو گفت : حضور و يا نبود بستگان نزديك، دوستان و فرزندان هر كدام تأثير زيادى بر شانس زنده ماندن اين زنان دارد.
به گزارش ايونا،احتمال مرگ زنان مبتلا به سرطان سينه كه دوست يا بستگان نزديك ندارند تقريباً سه يا چهار برابر كسانى است كه شمار دوستان و خويشاوندان نزديكشان از ۱۰تن فراتر مى رود.
بر پايه اين گزارش، خطر مرگ در زنان مبتلا به سرطان سينه فاقد فرزند شش برابر زنانى است كه دستكم شش فرزند در قيد حيات دارند.
اين يافته ها نشان مى دهد زنان مبتلا به سرطان سينه بايد بدانند وجود اطرافيان مى تواند شانس زنده ماندن آنها را افزايش دهد.

كم خونى وضعيتى است كه در آن تعداد يا اندازه گلبول هاى قرمز و يا مقدار هموگلوبين موجود در خون كاهش يافته و تبادل اكسيژن و دى اكسيدكربن بين خون و سلول ها دچار اختلال مى شود. از علل ايجادكننده كم خونى مى توان كمبودهاى تغذيه اى، خونريزى، ناهنجارى هاى ژنتيكى، بيمارى هاى مزمن و يا مسموميت هاى دارويى را نام برد. منظور از كم خونى هاى تغذيه اى كم خونى هايى است كه دراثر دريافت ناكافى مواد مغذى ايجاد مى شوند.
از مهمترين مواد مغذى جهت خون سازى كه كمبود آنها موجب بروز كم خونى مى شود مى توان به آهن، ويتامين ب۱۲ و اسيد فوليك اشاره كرد. از بين آنها كم خونى ناشى از فقر آهن يكى از شايع ترين كم خونى هاى تغذيه اى است.
كم خونى ناشى از فقر آهن
فقرآهن يكى از شايع ترين اختلالات تغذيه اى در كشورهاى درحال توسعه و مهمترين علت كم خونى تغذيه در كودكان و زنان در سنين بارورى است كه با ايجاد گلبول هاى قرمز كوچك و كاهش ميزان هموگلوبين مشخص مى شود كه اين بيمارى سبب اتلاف منابع و مراقبت هاى بهداشتى، كاهش بهره ورى دراثر افزايش ميزان مرگ و مير، ابتلا به بيمارى در مادران و كودكان و بالاخره كاهش ظرفيت جسمى و روانى در بخش بزرگى از جامعه مى شود.
ميزان نياز به آهن براساس سن، جنس و وضعيت فيزيولوژيكى افراد متفاوت است. مثلاً زنان باردار به علت افزايش حجم خون، رشد جنين و جفت و ساير بافت ها به آهن بيشتر نياز دارند. به همين دليل بيش از سايرين در معرض خطر كم خونى قرار دارند.
در شيرخواران در صورت سلامت مادران، ميزان آهن موجود در شيرمادر براى ۶-۴ ماه اول زندگى كافى است. ولى درمورد نوزادانى كه با وزن كم متولد مى شوند، ذخاير آهن كم بوده و بايد از ۳ماهگى آهن اضافى به صورت قطره خوراكى خورانده شود.
همچنين بستن پيش ازموقع بند ناف نيز به اين دليل كه نوزاد را از يك سوم كل خونش محروم مى كند، خطر فقرآهن را افزايش مى دهد.
دلايل فقرآهن
دلايل گوناگونى براى كمبود آهن وجوددارد كه از آن جمله مى توان به علل زير اشاره كرد:
دريافت ناكافى آهن به دليل رژيم غذايى مورداستفاده كه در آن آهن كمى وجوددارد، مانند بعضى از رژيم هاى گياه خوارى.
جذب ناكافى آهن در اثر اسهال، كاهش ترشح اسيدمعده، مشكلات گوارشى يا تداخلات دارويى و داروهايى مثل كلستيرامين، سايمتيدين، پانكراتين، رانيتيدين و تتراسايكلين.
افزايش نياز به آهن براى افزايش حجم خون در دوران نوزادى، نوجوانى، باردارى و شيردهى.
خونريزى زياد در دوران عادت ماهانه و يا دراثر جراحات يا ناشى از هموروييد (بواسير) يا بيمارى هاى بدخيم و انگل ها، كمبود آهن در مردان بزرگسال معمولاً در اثر ازدست دادن خون است.
بعضى از علايم كم خونى فقرآهن عبارتند از:
رنگ پريدگى پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلك چشم ها، خستگى زودرس، سرگيجه و سردرد، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع و در كم خونى شديد گودشدن روى ناخن (ناخن قاشقى).
براى درمان كم خونى از چندروش استفاده مى شود كه بهترين و كم خطرترين آنها استفاده از مكمل هاى خوراكى است. درمان با نمك هاى ساده آهن مثل سولفات فروى خوراكى كاملاً مؤثر بوده و به شكل قرص، كپسول يا مايع است و بايد مصرف آنها تا چندماه ادامه يابد. چنانكه اين قرص ها با معده خالى مصرف شوند جذب آنها بهتر و بيشتر صورت مى گيرد، ولى دراين حالت سبب تحريك معده و بروز مشكلات گوارشى مى شوند. عوارض گوارشى ناشى از مصرف آهن نظير تهوع، دل پيچه، سوزش قلب، اسهال يا يبوست را مى توان به حداقل رساند. به شرطى كه آهن را با ميزان بسياركم مصرف كرده و به تدريج به ميزان آن افزوده تا به حد موردنياز بدن برسد. بهتر است قرص آهن در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشى از آن كاهش يابند.
ويتامين C جذب آهن را افزايش مى دهد. به همين دليل معمولاً مصرف ويتامين C به همراه آهن پيشنهاد مى شود. علاوه بر درمان دارويى بايد به ميزان آهن قابل جذب در غذا نيز توجه كرد. جذب آهن غذا اغلب تحت تأثير شكل آهن موجود در آن است. آهن موجود در پروتئين هاى حيوانى مانند گوشت گاو، ماهى، پرندگان (آهن هم) بيشتر جذب مى شوند. درحالى كه جذب آهن پروتئين هاى گياهى مانند سبزى ها و ميوه ها (آهن غيرهم) كمتر است. مصرف چاى همراه يا بلافاصله بعد از غذا مى تواند جذب آهن را تا حد صفر تا پنج درصد كاهش دهد.
قهوه، تخم مرغ، شير و لبنيات، نان گندم، حبوبات (حاوى اسيد فينيك) و فيبرهاى غذايى جذب آهن را به علت تشكيل كمپلكس هاى نامحلول كاهش مى دهند. بنابراين فرآورده هاى حاوى آهن، طى يك ساعت قبل يا دوساعت بعد از مصرف هريك از اين مواد نبايد مصرف شود. منابع غذايى آهن دار جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهى، زرده تخم مرغ، سبزى هاى داراى برگ سبز تيره مانند جعفرى، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبيا همچنين ميوه هاى خشك (برگه ها) بخصوص برگه زردآلو و دانه هاى روغنى است.
عوامل افزايش دهنده جذب آهن و منابع غذايى آنها:
اسيد سيتريك و اسيد اسكوربيك با ويتامين ث كه در آلو، خربزه، ريواس، انبه، گلابى، طالبى، گل كلم، سبزى ها، آب پرتغال، ليموترش، سيب و آناناس وجوددارند مى توانند عوامل افزايش دهنده جذب آهن در بدن باشند. اسيد ماليك و اسيد تارتاريك كه در هويج، سيب زمينى، چغندر، كدوتنبل، گوجه فرنگى، كلم پيچ و شلغم موجود است، نيز سبب افزايش جذب آهن مى شوند.
محصولات تخميرى مثل سس سويا نيز در اين دسته از عوامل گنجانده مى شود.