رامتين شهبازى
مخاطب و مخاطب شناسى يكى از اركان اصلى سينما در هر كشورى محسوب مى شود. محققان بسيارى پيش از توليد هر فيلمى به عنوان مشاور در كمپانى هاى توليد فيلم تلاش مى كنند تا با توجه به طيف گسترده اى از مخاطبى كه مى شناسند سنگ هاى توليد اوليه يك فيلم را بنا نهند.
آنها پيش از توليد يك فيلم مى دانند كه مخاطبان در چه گستره اى فيلم هاى آنها را به تماشا خواهند نشست، اين مخاطبان خاص در چه برهه زمانى مى توانند وقت خود را در سالن سينما بگذرانند و اين كه اصولاً يك فيلم بايد در چند سالن و در چه مدت زمانى به نمايش درآيد.
شايد لازم باشد برخى فيلم ها در سالن هاى گسترده با زمان كوتاه اكران شود و برخى ديگر در سالن هاى محدود و با زمان طولانى تر. اما بارها شده زمانى كه به عنوان يك روزنامه نگار مقابل يكى از كارگردان هاى سينماى ايران نشسته و از آنها پرسيده ام مخاطبان اصلى فيلم هاى شما چه افرادى هستند با پاسخ هاى كلى مواجه شده ام كه جاى تأمل دارد. برخى مى گويند مخاطبان ما همه افراد جامعه هستند. عده اى ديگر پاسخ مى دهند ما به خانواده ها توجه داريم. پاسخ جالب تر اين است كه با فيلم ما از كودك ۱۰ ساله تا پيرمرد ۹۰ ساله ارتباط برقرار مى كند!
اين كه ما بتوانيم با گستره وسيعى از مخاطب ارتباط برقرار كنيم بسيار خوب و جالب است. اما اين گستره هر اندازه وسيع باشد باز هم در يك محدوده خاص قرار مى گيرد. زمانى كه به كارگردانى مى گوييم فيلم شما مخاطب خاص دارد مى رنجد كه چرا مخاطبان فيلم ما را محدود مى كنيد. در صورتى كه اين واژه اتفاقاً عبارتى كاملاً پرمعناست. با توجه به داده هاى جامعه شناسانه و روانشناسانه اجتماع هر كشورى از طيف هاى متفاوت فكرى تشكيل شده است. تمام اين طيف ها را به هيچ عنوان نمى توان زير يك سقف گرد آورد مگر اين كه بر اين باور باشيم كه با ساختن هر فيلم تنها قصد سرگرم كردن آنها را داريم. يعنى وجوهى كه آنها را از انديشه هاى خاصشان دور كرده و به يك وجه ناخودآگاه عمومى مى پردازد. كارى كه شايد در يك سيرك هم قابل مشاهده باشد. اما به طور حتم و قطعى وظيفه سينما با سيرك متفاوت است. سينما وظيفه انديشه سازى دارد. حركات و سكنات يك شخصيت به دليل ماهيت روانشناسانه سينما روى ناخود آگاه مخاطب تأثير مى گذارد و ما اگر بدون توجه به طيف سليقه اى (خاص) مخاطب فيلمى را براى او به نمايش بگذاريم نه او كه به جامعه خود خيانتى بزرگ انجام داده ايم. فيلمى همانند به همين سادگى كم فروخت. اما مخاطب اصلى خود را به سالن كشاند كه اين قابل بحث است نه فروش ريالى آن.
سينما براى شناخت مخاطب خود به پروسه اى چندين ساله نياز دارد و يك كارگردان و يا يك تهيه كننده با توليد يك يا حتى چند فيلم نمى تواند مخاطب خود را بيابد، بر اين اساس براى توليد هر فيلم به زمانى يك تا سه ساله نياز است كه بتوان برنامه ريزى هاى لازم را پيرامون آن ارائه داد. مى دانم بسيار ايده آليستى است و اين كارها با نحوه گردش مالى سينماى ايران امرى بعيد به نظر مى رسد. اما براى رشد، مكث لازم است. مخاطبان سينماى ايران بنابر تعداد بليتى كه مى خرند محاسبه و مورد بررسى قرار مى گيرند. هيچ سنجشى پس از تماشاى فيلم و مقابل در خروجى سينماها صورت نگرفته است.
آمارى كه گيشه ها ارائه مى دهد بنا به پيش فرض هايى است كه از سوى عوامل توليد فيلم در ناخود آگاه تماشاگر شكل مى گيرد و شايد به واسطه اين تبليغات تماشاگران زيادى به سالن مراجعه مى كنند. اما اين آمار براى بررسى، كاذب است.
اما زمانى كه فيلم روى پرده مى افتد، نه اين تبليغات كه باور شخصى مخاطب وارد عمل مى شود و اگر باور فيلمساز نتواند با باور شخصى بيننده ارتباط برقرار كند حاصل تعاملى نصف و نيمه مى شود كه نتايج آن در خروجى سالن اصلاً خوب نيست. در صورتى كه خروجى سالن مى تواند به ما بشناساند كه مخاطبين فيلم ها تا چه حد مخاطبين واقعى بوده اند و تا چه اندازه كاذب. برخى فيلم ها متأسفانه بين سينما و سيرك هيچ تفاوتى قائل نيستند. بد نيست مطالعات پيرامونى سينما را جدى بگيريم. دوستان سينماگرى هم كه درگير تجربه گرايى در آثارشان هستند با رجوع به اين آمار مى توانند تجربه هاى بهتر و كامل ترى را انجام دهند. اگر تجربه اى كه در ذهن فيلمساز شكل مى گيرد حكم خروجى بيرونى نداشته باشد، كليت سينما را دچار توهماتى مى كند كه كاذب است و به ضرر كليت همان سينما تمام مى شود.

چون حديثى را شنيديد، آن را بفهميد و رعايت كنيد، نه اين كه بشنويد و روايت كنيد.
حضرت امير(ع)

محمدرضا رنجبر
بعضى ها نماز را كه مى خوانند درست به كسى مى مانند كه نقشه ساختمانى را با گچ روى زمين كشيده باشد خيلى هم دقيق خيلى هم زيبا اما بى آنكه از آن پس كمترين اقدامى را داشته باشد بلكه آن را فراموش كرده و رها ساخته كه بى شك دير يا زود با وزش باد يا بارش باران همان خطوط هم از ميان خواهد رفت و اثرى از آن در ميان نخواهد ماند.
نماز هم مثل كشيدن نقشه ساختمان است كه اگر پس از آن اقدامى نكرده و بر اساس آن زندگى خود را نسازيم هيچ حاصلى ندارد بلكه اى بسا با وزش توفان گناه و معصيت روزى از همين نماز هم دست بكشيم.

۱۰ كارگردانى كه براى ساخت فيلمى با موضوع خرمشهر انتخاب شده اند از هفته آينده به تدريج راهى آبادان خواهند شد.
حميد آخوندى تهيه كننده اين فيلم به خبرنگار «ايران» گفت: «پيش توليد كار آغاز شده ولى كارگردان ها هنوز به طور كامل مشخص نشده اند.»
يك مقام آگاه در بنياد سينمايى فارابى نيز گفت: «برخى از كارگردان ها كه مورد توجه تهيه كننده بوده اند، ازسوى ما تأييد نشده اند و برخى را هم ما به تهيه كننده پيشنهاد داده ايم.»
«آخوندى» افزود: در تدارك برنامه سفر اين ۱۰ كارگردان به آبادان هستيم تا در يك سفر گروهى يا انفرادى اين عزيزان از منطقه بازديد كنند و با شاهدين ماجرا صحبت كنند، بخشى از اين سفرها آغاز شده و باقى در يكى، دو هفته آينده صورت مى گيرد.
تهيه كننده «روز سوم» گفت: اين فيلم سينمايى، تركيبى از ۱۰ فيلم كوتاه داستانى است كه توسط ۱۰ كارگردان سينما درباره خرمشهر ساخته مى شود. برنامه ريزى ما براى توليد اين پروژه به شيوه اى است كه در جشنواره امسال شركت داشته باشد. سرمايه اين فيلم را بنياد سينمايى فارابى تأمين مى كند.

۳۰ نمايش عروسكى به دوازدهمين جشنواره تئاتر عروسكى تهران - مبارك راه يافتند.
به گزارش روابط عمومى مركز هنرهاى نمايشى، ماكاندو به كارگردانى آزاده انصارى، مزرعه مشدى جون كار عادل بزدوده، على بابا و چهل دزد بغداد از جواد ذوالفقارى، صداى يك دست كار حسن دادشگر، يوجين پشمالو از حسين زينالى، پدر عزيزم به كارگردانى حسن معجونى، قصه بخت كار داوود فتحعلى بيگى، سيه مهره بازى از شيوا مسعودى و ماهى بزرگ تنها به كارگردانى فرناز بهزادى در جشنواره دوازدهم تئاتر عروسكى اجرا دارند.
همچنين زمين و چرخ به كارگردانى زهرا صبرى، سودا دخت (طليعه طريقى)، دامپلس (مريم تيمورى و حسين چراغى)، اى واى هاى (ستاره امينيان)، حيات النفوس (ماندانا انصارى)، ماه پيشونى (الهام جعفرى)، دختر نارنج و ترنج (سمير يزدان پژوه)، بيچاره مك بث (پيام عزيزى)، اوسنه گمشده (مريم معينى)، ماهرخ (مريم اقبالى)، گوئچك (فاطمه برمال)، سون آجى (مهدى يوسفى)، رومئو و ژوليت (هادى حجازى فر)، چهل گيس (توسكا واقدى)، سفر پرخطر (فاطمه سوزنگر)، زن غرغرو (بنفشه بديعى، نگار استخر)، دختر و كوزه (داوود بختيارى، سميه گلباز)، خورشيد و دريا (فريبا دليرى)، دختر كوچك بهار (بنفشه رحمانى)، حمل بر آسايش (مهدى نعمتى مقدم)، و افسون شوم شاپرك به كارگردانى مريم رضايى در جشنواره تئاتر عروسكى به روى صحنه مى روند.
برپايه اين گزارش، نمايش هاى منتخب ايرانى براى حضور بخش بين الملل نيز از ميان همين آثار انتخاب مى شوند. همچنين نتيجه حضور نمايش «سفرى براى آرش» كار مشترك سيما و فهيمه ميرزاحسينى پس از بازبينى اعلام مى شود. رحمت الله محرابى، على پاكدست، داوود كيانيان، يوسف صديق، سعيد درويش نژاد، محمدعلى خيرى و جلال تجنگى هيأت انتخاب آثار ايرانى جشنواره تئاتر عروسكى تهران - مبارك بودند. تهران از بيستم مرداد ماه ميزبان اين رويداد مهم تئاترى است.

بيش از ۴۸۰ هزار فيلم كپى غيرمجاز و غيراخلاقى طى عمليات متعددى در فصل بهار در استان تهران كشف و ضبط شده است.
به گزارش ايسنا، دكتر داروغه زاده با اعلام اين خبر افزود: طى چندين عمليات كه از سوى تيم هاى بازرسى ستاد هماهنگى مبارزه با محصولات غير مجاز سمعى و بصرى و سينمايى در سه ماهه اول سال جارى انجام شد، بيش از ۳۶۵ هزار فيلم كپى غيرمجاز و ۱۱۶ هزار فيلم غيراخلاقى در استان تهران كشف و ضبط شد. دبير ستاد مبارزه با محصولات غير مجاز سمعى و بصرى و سينمايى با اشاره به همكارى پليس اطلاعات و امنيت عمومى استان تهران در اين عمليات ادامه داد: تيم هاى بازرسى ستاد با حضور در شهرستان هايى چون اسلامشهر، شهريار، كرج، ورامين، انديشه و تهران بزرگ توانسته اند اقدام به جمع آورى محصولات غيرمجاز و غيراخلاقى كنند.

تماشاخانه ايرانشهر با اختصاص يك سالن سينمايى، سالن تئاتر و ساختمان مركزى (ادارى) تا آذر ماه امسال آماده بهره بردارى مى شود.
به گزارش ايسنا، اين پروژه كه پيشتر با عنوان سوله هاى ايرانشهر معرفى مى شد، سرانجام از سال ۸۵ زير نظر شركت توسعه فضاهاى فرهنگى -هنرى شهردارى تهران مورد بازسازى قرار گرفت.
اين مجموعه كه در زمينى به مساحت ۲۵۰۰ متر مربع قرار دارد، در فضايى ۶۰۰ متر مربعى محوطه سازى شده است.
مهندس مجدى مشاور اجرايى اين پروژه عمرانى در همين باره گفت: در برنامه فعلى اين پروژه دو سالن نمايشى با ظرفيت هاى ۳۰۰ و ۱۴۰ تماشاگر در دستور اين برنامه قرار گرفته كه يكى از آنها به سالن سينمايى اختصاص دارد.
وى ادامه داد: هر كدام از اين سوله ها مجهز به امكانات اختصاصى مثل اتاق هاى گريم، رختكن، سرويس هاى بهداشتى، آرشيو لباس، خياط خانه و كارگاه ساخت دكور است.

چهل و سومين دوره جشنواره بين المللى فيلم كارلو ويوارى روز جمعه با حضور رابرت دنيرو و اهداى جايزه افتخارى گوى شيشه اى براى يك عمر دستاورد حرفه اى به اين ستاره سرشناس سينما آغاز شد.
به گزارش خبرنگار «ايران» از فرانس پرس، به جز دنيرو از بازيگران دنى گلوور و كريستوفرلى نيز در مدت برپايى جشنواره با جايزه ويژه مدير جشنواره تقدير خواهد شد. برپايه اين گزارش، مجموعاً ۱۴ فيلم از جمله «اسير» از فيلمساز روس آلكسى اوچيتل، «بچه هاى شب» از ميشلا پاولاتورا و «كارامازوف» از پيتر زلنكا و... در بخش مسابقه با يكديگر رقابت خواهند كرد و مجموعاً ۲۲۰ فيلم بلند و مستند در بخش هاى مختلف به نمايش گذاشته خواهند شد.

نمى دانم رمز موفقيت چيست اما مى دانم رمز شكست اين است كه بخواهيد كارى كنيد كه همه از شما راضى باشند.
بيل كازيى